နှမ်းစိုက်ပျိုးနည်း

မင်္ဂလာပါခင်ဗျာနှမ်းစိုက်ပျိုးနည်းဆိုင်ရာ အလေ့ အကျင့်ကောင်းများ (GAP)အ ေကြာင်းတင်ပြလိုက်ပါတယ်
မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှမ်းသီးနှံကို အလယ်ပိုင်းအပူပိုင်း ဒေသဖြစ်သော စစ်ကိုင်း ၊ မကွေး ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးနှင့် အောက်မြန်မာပြည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးတို့တွင်အများဆုံးစိုက်ပျိုးသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှမ်းသီးနှံမှာ မြေပဲ ပြီးလျှင် ဒုတိယ အရေးကြီးဆုံး ဆီးထွက်သီးနှံဖြစ်သည်။ နှမ်းသီးနှံမှာ အာရှိနိုင်ငံများ၏ ဝယ်လိုအားများစွာဖြစ်ပေါ်လျှက်ရှိရာ မြန်မာ နှမ်းစိုက် တောင်သူကြီးများအနေဖြင့် ပြည်တွင်းဈေးကွက်သာမက ပြည်ပ ဈေးကွက်ထိ တင်ပို့ရောင်းချပြီး ဈေးကောင်း ရစေရန် နှမ်းသီးနှံ၏ အရည်အသွေး စံချိန် စံညွှန်းများကို စိုက်ခင်းမှ ထုတ်ပိုးရောင်းချသည်အထိ သိရှိနားလည်ရန် အထူးလိုအပ်သည်။ ထို့ကြောင့်နှမ်းသီးနှံ စိုက်ပျိုးရေးနည်းစနစ်ကောင်းများ (GAP) ကို တင်ဆက်ပေးလိုက်ပါတယ်။

နှမ်းသီးနှံ စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ အလေ့အကျင့် ကောင်းများဆိုသည်မှာ မြေပြုပြင်စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည်မှ စားသုံးသူ လက်ဝယ်ရောက်သည်အထိ ထုတ်လုပ်မှု ကွင်းဆက်တိုင်းတွင် စားသုံးသူ အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည့် ကူးစက်ညစ်ညမ်းမှု အနည်းဆုံးဖြစ်စေရန် လိုက်နာရမည့် နည်းလမ်းများကို စုစည်းထားသည့် စံလုပ်ထုံး လုပ်နည်း လမ်းညွှန်မှုများဖြစ်သည်။ နှမ်းသီးနှံ စိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်မည်ဆိုပါက အောက်ပါ စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ အချက်များကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ရမည်။
၁။ စိုက်ပျိုး မည့် မြေနေရာရွေးချယ်ခြင်း
- စိုက်ပျိုးသည့်မြေနှင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ မြေတွင် ဓာတု နှင့် ဇီဝဆိုင်ရာအန္တရယ်ရှိသည့် မြေအမျိုးအစားမျိုး မဖြစ်စေရ
- စိုက်ပျိုးမည့် မြေနေရာ ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် မြေယာ အသုံးပြုခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းအရ ဆေးရုံဆောက်ခဲ့သည့်နေရာ၊ တိရီစ္ဆာန် မွေးမြူရေးဆောင်ရွက်ခဲ့သော နေရာ၊ စက်မှု လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် နေရာ ၊ မြူနီစပယ်မှ အမှိုက်စွန့် ပစ်ခဲ့သော နေရာများ မဖြစ်စေရပါ
- ရေမဝပ်သောနုန်းမြေ၊ သဲနုန်းမြေ၊ နုန်းစနယ်မြေမျိုးနှင့် မြေနီသဲဝန်းမြေများကို ရွေးချယ်စိုက်ရမည်
- ရေသွင်းရေထုတ်ကောင်းမွန်သည့်မြေအမျိုးအစားဖြစ်ရမည်
- အပင်ကြီးထွားရန် အတွက် အပူချိန် ( ၂၅ C ) ၊ အပွင့်ပွင့်ရန် ( ၂၄ - ၂၇ C ) လိုအပ်သည်
- အပူချိန် ( ၄၀ C) အထက်တွင် အသီးတင်မှု ထိခိုက်နိုင်ပါသည်။
- နှမ်းသီးနှံကို မျိုးနှောင်းနှင့် မိုးကြိုရာသီများတွင် စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။
၂။ ရေ
- နှမ်းစိုက်ခင်းတွင် အသုံးပြုမည့် ရေအရည်အသွေးကို ကျန်းမာရေးအရ နှင့် စိုက်ပျိုးရေ၏အရည်သွေးကို သိရှိရန် စစ်ဆေးရမည်။
- အသုံးပြုမည့် ရေမှာ သင့်တော်သည့် အရည်အသွေးရှိရန် လိုအပ်ပြီး စိုက်ပျိုးရေ ကို စနစ်တကျ သုံးစွဲရမည်။
- မွေးမြူရေးဇုံ၊ ဆေးရုံ၊ စက်ရုံများမှ ဖြတ်သန်းလာသောရေနှင့် မြူနီစပယ်စွန့်ပစ် ရေများကို အသုံးမပြုရ
၃။ မျိုးစေ့
- ဈေးကွက်ရှိ၍ ရေမြေဒေသနှင့် ကိုက်ညီသော မျိုးကောင်း မျိုးသန့် အထွက်ကောင်းမျိုးများကို ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးရမည်။
- မိုးခေါင်ဒဏ် အသင့်အတင့် ခံနိုင်သည့် မျိုးများနှင့် ရေကောင်းမြေကောင်းကြိုက်သော နှမ်းမျိုးများရွေးချယ်ရမည်
- မျိုးစေ့ဆောင် ရောဂါ ကင်းစင်ပြီး ရာသီဥတု၊ မိုးမွှားရောဂါဒဏ်ခံနိုင်သောမျို
- မျိုးရရှိသည့် ဒေသ၊ နေ့ရက်နှင့် မျိုးဖြန့်ဝေရောင်းချသူအမည် ကို မှတ်တမ်းထားရှိရမည်
- မျိုးစေ့ ရွေးချယ်ရာတွင် မျိုးစေ့ ဥပဒေများကိုလိုက်နာ ရွေးချယ်တတ်ရမည်။
၄။ မြေသြဇာနှင့် မြေဆီလွှာ ဖြည့်စွက်ပစ္စည်းများ
- အသုံးပြုမည့် မြေဆီလွှာ၏ အာဟာရဓာတ်ပါဝင်မှုများကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးပြီး မြေသြဇာကျွေးခြင်း ပုံစံများ ရေးဆွဲ ဆောင်ရွက်သင့်သည်
- မြေဆီလွှာဖြည့်စွက်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူသုံးစွဲရာတွင် တရားဝင်မှတ်ပုံတင်ထားသောပစ္စည်းများကို ရွေးချယ်ပြီး မှတ်တမ်းမှတ်ရာ ထားရှိရမည်
- ကျွဲ နွား တိရစ္ဆာန် အညစ်အကြေးများကို ၃ -၄ လအထိ ကောင်းစွာဆွေးမြေံပြီးမှသာ လျှင်မြေသြဇာအဖြစ် ထည့်သွင်း အသုံးပြုသင့်သည်။
၅။ စိုက်ပျိုးရေးသုံး ဓာတုဆေးများနှင့် အခြားဓာတုပစ္စည်းများ
- ပိုးသတ်ဆေးဥပဒေ များနှင့်အညီ မှတ်ပုံတင်ထားသော ပိုးသတ် ဆေးများကိုသာ ရွေးချယ်သုံးစွဲ ရမည်
- ဆေးဖျန်းပြီးနောက် မရိတ်သိမ်းမီနှင့် ရိတ်သိမ်းပြီး စောင့်ဆိုင်းရမည့်ရက်ကာလ အပိုင်းအခြားထိ အတိအကျ လိုက်နာရမည်
- ဓာတုဆေးများ ဝယ်ယူ သိုလှောင် သုံးစွဲမှု အသုံးချ မှုနှင့် စွန့်ပစ် မှု များကို စနစ်တကျ လိုက်နာဆောင်ရွက်ပြီး မှတ်တမ်းများ ထားရှိရမည်
- ဓာတုဆေးများကို လိုအပ်မှသာလျှင် သတ်မှတ်ထားသော ဆေးဗူးပါ အညွှန်းများအတိုင်း အသုံးပြုရမည်
၆။ အပင်ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်း
- မိုးကြိုနှမ်းကို ဖော်ဖော်ဝါရီ မတ်လ နှင့် မိုးရာသီ နှမ်းကို မေ ဇွန်လ နှင့် ဆောင်းနှမ်းကို စက်တင်ဘာလတွင် စိုက်ပျိုးသင့်သည်
- အပင်ပေါက် ၈၀ % နှင့် အထက်ရှိပြီး သန့်စင်မှု ၉၈% ရှိသော မျိုးစေ့များကိုတစ်ဧက လျှင် ၁.၅ -၂ ပြည် စိုက်ပျိုးနိုင်သည်
- မျိုးစေ့များကို လူးနှယ်ဆေး တစ်မျိုးမျိုး အသုံးပြု စိုက်ပျိုးသင့်သည်။
- တစ်ပင်တိုင်မျိုးများအတွက် တန်းကြား ပင်ကြား ၁၂ ၁၄ ကိုင်ဖြာမျိုးအတွက် တန်းကြားပင်ကြား ၁၅ ၄ အကွာထား၍ အပင်ဦးရေ တစ်ဧလျှင် ၁သိန်း ရှိသင့်သည်
- ရေသွင်းရေထုတ်မြောင်းများ ထားရှိရမည်
- အတန်းလိုက်စိုက်သောနှမ်းခင်းများတွင် ၂ပတ်သား ရှိချိန် သားခွဲပေးရမည်
- မြေသြဇာမကျွေးခင် စိုက်ခင်းပေါင်းမြက်များ ရှင်းရမည်
- မြေသြဇာ ကျွေးချိန်တွင် လုံလောက်သော အစိုဓာတ်ရှိသင့်သည်။
- စိုက်ခင်းမြေပြင်ချိန်တွင်တစ်ကြိမ် အပင်ဖြစ်ထွန်းချိန်တွင်တစ်ကြိမ် ပန်းပွင့်ချိန်တွင် တစ်ကြိမ် သုံးပေးသင့်သည်
- နှမ်းသီးနှံ သက်တမ်းအလိုက် သော်လည်းကောင်း နှမ်းခင်းတစ်ခုလုံး အဝါရောင်ပြောင်းချိန်တွင်လည်းကောင်း အချိန်ကိုက်ရိတ်သိမ်းပြီး နှမ်းစည်း နှမ်းထောင်ခြင်းများပြုလုပ်သင့်သည်။
- နှမ်းခါခြင်းကို သန့်ရှင်းခြောက်သွေ့သော ချည်စောင် ကြမ်း အမိုးအကာများပေါ်တါင် အလေ့အလွင့်နည်းပါးအောင်ဆောင်ရွက်သင့်သည်
၇။ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အခြားဆက်စပ်ပစ္စည်းကိရိယာများ
- လယ်ယာသုံး ကိရိယာများ၊ နှမ်းအဆင့်တန်း ခွဲခြားသန့်စင်စက် ၊ ကြိတ်ခွဲစက်များကို သန့်ရှင်းစွာ ထားရှိခြင်း
- မြေသြဇာနှင့် ဓာတုဆေးများ ထည့်သွင်းထားသော အိတ်များနှင့် ထွက်ကုန်များကို ပြန်လည် ထုတ်ပိုးခြင်းများကို ရှောင်ရမည်
၈။ ရိတ်သိမ်းခြင်းနှင့် ထွက်ကုန်ပြုပြင်ခြင်း
- နှမ်းစိုက်ခင်းတစ်ခုလုံး အဝါရောင်သန်းလာချိန်တွင် ရိတ်သိမ်းသင့်သည်။ မရင့်မှည့်ခင် ရိတ်သိမ်းခြင်း၊ နောက်ကျ ရိတ်သိမ်းခြင်းများကို ရှောင်သင့်သည်။
- ရိတ်သိမ်းပြီးနှမ်းရွက်များ ကြွေကျစေရန် ၅ -၆ ရက် ပုံထားခြင်းသည် အရည်အသွေးကျဆင်းစေသောကြောင့် ရိတ်သိမ်းပြီးချိန်တွင် နှမ်းများကို ချက်ချင်းထောင်ရမည်။ မထောင်နိုင်ပါက ခပ်ပါးပါး ဖြန့်ထားပေးရမည်။
- နှမ်းကျပိုးမည်းကျရောက်နိုင်သဖြင့် သန့်ရှင်းခြောက်သွေ့အောင်ထားရမည်။
- သန့်စင်ပြီးသား နှမ်းများကို ထည့်သွင်းမည့် အိတ်ခွံများမှာ သန့်ရှင်းခြောက်သွေ့ရမည်။
- နိုင်ငံခြားသို့ တင်ပို့မည်ဆိုပါက စံချိန် စံညွှန်းများနှင့် ကိုက်ညီရန် သိုလှောင် ကာလအတွင်း သိုလှောင်ပိုးကာကွယ်ဆေး အသုံးပြု ရာတွင်ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာရမည်။
၉။ သိုလှောင်ခြင်းနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ခြင်း
- အမြဲသိုလှောင်ရုံမရှိပါက အထူးသိုလှောင်အိတ် ၊ သံပုံးနှင့် ပုတ်များ အသုံပြုရမည်
- လောင်စာဆီ၊ ပိုးသတ်ဆေးနှင့် ဓာတ်မြေသြဇာများကို ထွက်ကုန်များနှင့် ရောနှော သိုလှောင်ခြင်းမပြုရ
- သယ်ယူပို့ဆောင်မည့် ယဉ်များကို အသုံးမပြုမီ သန့်ရှင်းမှု ၊ ဓာတုဆေးဖိတ်စင်မှုရှီမရှိ၊ ပိုးမွှားကျရောကမှုရှိမရှိ စစ်ဆေးရန်
- ကုန်တင်ယာဉ်များကို ငွေ့ရည်ဖွဲ့မှုမရှိဘဲ ခြောက်သွေ့ ရန်လိုအပ်ပြီး ပတ်ဝန်းကျင် ရောဂါ ဝင်ရောက်ခြင်းမရှိစေရန် အလုံပိတ်ထားရမည်။
- အခြား ဓာတု ဇီဝ နှင့် ရုပ်ဝတ္ထု ဆိုင်ရာ ညစ်ညမ်းမှုမဖြစ်စေရန် အခြားသော ကုန်ပစ္စည်းများနှင့် သီးခြား ခွဲ၍ သိုလှောင်သယ်ဆောင်ရမည်။
၁၀။ အဆောက်အဦးများ ဆောက်လုပ်ခြင်း
- သိုလှောင်ရုံများကို တိရစ္ဆာန်ထားသောမြေနေရာ၊ မြေဆွေးထားသော နေရာ၊ တိရစ္ဆာန်စာ ထားသော နေရာများနှင့် ဝေးသည့်နေရာတွင်တည်ဆောက်ရမည်။
- သိုလှောင်ရုံအခင်းများ ဓာတုဆေး၊ အခြားသော အညစ်အကြေးများ ဖိတ်စင်မှုရှိမရှိ၊ သန့်ရှင်းမှု ရှိမရှိ ၊ ပိုးမွှားကျရောက်မှု ရှိမရှိစစ်ဆေးရမည်။
- နှမ်းအိတ်များကို နံရံ၊ ကြမ်းပြင် ၊ အစိုဓာတ်နှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့မှုမရှိစေရန် ဝါးကပ် သို့မဟုတ် သစ်သားအခင်းများ ခင်းပေးသင့်သည်။
၁၁။ တိရစ္ဆာန်နှင့် ဖျက်ပိုးများ ထိန်းချုပ်ခြင်း
- သန့်စင်ပြီးသော နှမ်းများကို ကိုင်တွယ်ပြုပြင် ထုပ်ပိုး သိုလှောင်သည့် နေရာများအနီးတစ်ဝိုက်တွင် အင်းဆက်ဖျက်ပိုးများ ၊ ကြွက် ၊ ငှက်များ မဖျက်ဆီးနိုင်ရန် ကြိုတင်စီမံကာကွယ်ခြင်း
- မျှားစာများ၊ ထောင်ချောက်များ ထားရှိသည့်နေရာများကို မှတ်သားထားသင့်သည်။

၁၂။ အထောက်အထားနှင့် မှတ်တမ်းများ
- အသုံးပြုခဲ့သည့် စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ အလေ့အကျင့်ကောင်းမှတ်တမ်းများကို လိုအပ်လာပါက စစ်ဆေးနိုင်ရန် အနည်းဆုံး နှစ် နှစ်စာ သိမ်းဆည်းထားရမည်။
- နှစ်ဟောင်းမှတ်တမ်းဟောင်းများကို သိမ်းဆည်း၍ လက်ရှိအသုံးပြုလျှက်ရှိသော စိုက်ပျိုးရေးအလေ့အကျင့်ကောင်းများကို ဆက်လက်ကျင့်သုံးသင့်သည်။
၁၃။ နောက်ကြောင်းပြန်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ပြန်လည်သိမ်းဆည်းခြင်း
- သီးနှံ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့်နေရာအား နောက်ကြောင်းပြန်စစ်ဆေးနိုင်ရန်အတွက် ထုပ်ပိုး ပစ္စည်းများအပေါ်တွင် သိသာထင်ရှားသည့် အမှတ်အသားနှင့် မှတ်ပုံတင် အမှတ်အသားပြုလုပ်ထားရှိရန်
- သီးနှံထွက်ကုန်တင်ပို့ရာနေရာ၊ ပမာဏနှင့် ပေးပို့သည့် ရက်စွဲကို မှတ်တမ်းထားရှိရန်

၁၄။ သင်တန်း
- ဝန်းထမ်းများ၊ တောင်သူများ၊ စားသုံးသူများ ၊ ကုန်သည်များ ၊ ပွဲစားများနှင့် နိုင်ငံခြားတင်ပို့သူများကို စိုက်ပျိုးရေး ဆိုင်ရာ အလေ့ အကျင့်ကောင်းများကို သင်တန်းပေးသင့်သည်။
- မိမိတို့ တာဝန်ယူရသည့် လုပ်ငန်းနယ်ပယ်အလိုက် အသိပညာ နှင့် ကျွမ်းကျင်မှုများရှိရမည်။
- စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာသင်တန်းများ ပြုလုပ်ပေးသင့်သည်။
- တောင်သူမှာ မိမိတက်ရောက်ခဲ့သည့် သင်တန်းများကို မှတ်တမ်းတင်ထားရမည်။

၁၅။ ဆောင်ရွက်ကျင့်သုံးမှုများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း
- နှမ်းသက်တမ်းတစ်လျောက် မိမိကျင့်သုံးခဲ့သည့် နည်းလမ်းများ မှန်ကန်မှု ရှိမရှိ သိရှိရန် ကျွမ်းကျင်သော ပညာရှင်များနှင့် တစ်ရာသီပြီးတိုင်း တစ်ကြိမ် ပြန်လည်သုံးသပ်သင့်သည်။
- ချို့ယွင်းချက်များတွေ့ရှိပါက မှန်ကန်အောင်ပြုပြင်ရမည်။
- ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းနှင့် ပြုပြင်ခဲ့သော အကြောင်းအရာများကို မှတ်တမ်းထားရမည်။
- စတင်စိုက်ပျိုးသည်မှ နောက်ဆုံး ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးသည်အထိ သက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များထံမှ အကြံဉာဏ်များ ရယူရမည်။
၁၆။ တစ်ကိုယ်ရေသန့် ရှင်းခြင်းနှင့် လုပ်သားများ သာယာ ဝပြောရေး
- စာသုံးကုန်များ ကိုင်တွယ်မည့် ဝန်းယမ်းများသည် သင့်တော်သည့် တစ်ကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းရေး စောင့်ရှောက်မှု ဗဟုသုတ ရှိရမည်။သင်တန်းများ ပို့ချပေးပြီး မှတ်တမ်းများ ကို ထိမ်းသိမ်းရမည်။
- လုပ်ငန်းခွင်အတွင်း တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေးနှင့် ပတ်သက်သည့် ညွှန်ကြားချက်များကို ချိန်ဆွဲပြီး လက်တွေ့ကျင့်သုံးစေရန် လှုံဆော်ပေးခြင်း နှင့် ဖြန့်ဝေခြင်းများ ပြုလုပ်ရမည်။
- မိလ္လာနှင့် စွန့်ပစ် အညစ်အကြေးများကို အန္တရယ်မရှိအောင် ဂရုတစိုက် စွန့်ပစ်ရမည်.
- လုပ်သားများ၏ လူနေမှုဘဝ ဖွံံ့ဖြိုးရေးအတွက် အသင်းအစုများဖွဲ့၍ ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းနှင့် စာပေဟောပြောပွဲများ ကျင်းပပေးခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ရမည်

ကိုးကားချက် - စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန (DOA)

ဇော်ဂျီ

နှမ်းစိုက်ပျိုးနည်းဆိုင်ရာ အလေ့ အကျင့်ကောင်းများ (GAP)

မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှမ်းသီးနှံကို အလယ်ပိုင်းအပူပိုင်း ဒေသဖြစ်သော စစ်ကိုင်း ၊ မကွေး ၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးနှင့် အောက်မြန်မာပြည် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးတို့တွင်အများဆုံးစိုက်ပျိုးသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှမ်းသီးနှံမှာ မြေပဲ ပြီးလျှင် ဒုတိယ အရေးကြီးဆုံး ဆီးထွက်သီးနှံဖြစ်သည်။ နှမ်းသီးနှံမှာ အာရှိနိုင်ငံများ၏ ဝယ်လိုအားများစွာဖြစ်ပေါ်လျှက်ရှိရာ မြန်မာ နှမ်းစိုက် တောင်သူကြီးများအနေဖြင့် ပြည်တွင်းဈေးကွက်သာမက ပြည်ပ ဈေးကွက်ထိ တင်ပို့ရောင်းချပြီး ဈေးကောင်း ရစေရန် နှမ်းသီးနှံ၏ အရည်အသွေး စံချိန် စံညွှန်းများကို စိုက်ခင်းမှ ထုတ်ပိုးရောင်းချသည်အထိ သိရှိနားလည်ရန် အထူးလိုအပ်သည်။ ထို့ကြောင့်နှမ်းသီးနှံ စိုက်ပျိုးရေးနည်းစနစ်ကောင်းများ (GAP) ကို တင်ဆက်ပေးလိုက်ပါတယ်။

နှမ်းသီးနှံ စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ အလေ့အကျင့် ကောင်းများဆိုသည်မှာ မြေပြုပြင်စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည်မှ စားသုံးသူ လက်ဝယ်ရောက်သည်အထိ ထုတ်လုပ်မှု ကွင်းဆက်တိုင်းတွင် စားသုံးသူ အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည့် ကူးစက်ညစ်ညမ်းမှု အနည်းဆုံးဖြစ်စေရန် လိုက်နာရမည့် နည်းလမ်းများကို စုစည်းထားသည့် စံလုပ်ထုံး လုပ်နည်း လမ်းညွှန်မှုများဖြစ်သည်။ နှမ်းသီးနှံ စိုက်ပျိုး ထုတ်လုပ်မည်ဆိုပါက အောက်ပါ စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ အချက်များကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ရမည်။
၁။ စိုက်ပျိုး မည့် မြေနေရာရွေးချယ်ခြင်း
- စိုက်ပျိုးသည့်မြေနှင့် အနီးပတ်ဝန်းကျင်ရှိ မြေတွင် ဓာတု နှင့် ဇီဝဆိုင်ရာအန္တရယ်ရှိသည့် မြေအမျိုးအစားမျိုး မဖြစ်စေရ
- စိုက်ပျိုးမည့် မြေနေရာ ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် မြေယာ အသုံးပြုခဲ့သည့် သမိုင်းကြောင်းအရ ဆေးရုံဆောက်ခဲ့သည့်နေရာ၊ တိရီစ္ဆာန် မွေးမြူရေးဆောင်ရွက်ခဲ့သော နေရာ၊ စက်မှု လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် နေရာ ၊ မြူနီစပယ်မှ အမှိုက်စွန့် ပစ်ခဲ့သော နေရာများ မဖြစ်စေရပါ
- ရေမဝပ်သောနုန်းမြေ၊ သဲနုန်းမြေ၊ နုန်းစနယ်မြေမျိုးနှင့် မြေနီသဲဝန်းမြေများကို ရွေးချယ်စိုက်ရမည်
- ရေသွင်းရေထုတ်ကောင်းမွန်သည့်မြေအမျိုးအစားဖြစ်ရမည်
- အပင်ကြီးထွားရန် အတွက် အပူချိန် ( ၂၅ C ) ၊ အပွင့်ပွင့်ရန် ( ၂၄ - ၂၇ C ) လိုအပ်သည်
- အပူချိန် ( ၄၀ C) အထက်တွင် အသီးတင်မှု ထိခိုက်နိုင်ပါသည်။
- နှမ်းသီးနှံကို မျိုးနှောင်းနှင့် မိုးကြိုရာသီများတွင် စိုက်ပျိုးနိုင်သည်။
၂။ ရေ
- နှမ်းစိုက်ခင်းတွင် အသုံးပြုမည့် ရေအရည်အသွေးကို ကျန်းမာရေးအရ နှင့် စိုက်ပျိုးရေ၏အရည်သွေးကို သိရှိရန် စစ်ဆေးရမည်။
- အသုံးပြုမည့် ရေမှာ သင့်တော်သည့် အရည်အသွေးရှိရန် လိုအပ်ပြီး စိုက်ပျိုးရေ ကို စနစ်တကျ သုံးစွဲရမည်။
- မွေးမြူရေးဇုံ၊ ဆေးရုံ၊ စက်ရုံများမှ ဖြတ်သန်းလာသောရေနှင့် မြူနီစပယ်စွန့်ပစ် ရေများကို အသုံးမပြုရ
၃။ မျိုးစေ့
- ဈေးကွက်ရှိ၍ ရေမြေဒေသနှင့် ကိုက်ညီသော မျိုးကောင်း မျိုးသန့် အထွက်ကောင်းမျိုးများကို ရွေးချယ်စိုက်ပျိုးရမည်။
- မိုးခေါင်ဒဏ် အသင့်အတင့် ခံနိုင်သည့် မျိုးများနှင့် ရေကောင်းမြေကောင်းကြိုက်သော နှမ်းမျိုးများရွေးချယ်ရမည်
- မျိုးစေ့ဆောင် ရောဂါ ကင်းစင်ပြီး ရာသီဥတု၊ မိုးမွှားရောဂါဒဏ်ခံနိုင်သောမျို
- မျိုးရရှိသည့် ဒေသ၊ နေ့ရက်နှင့် မျိုးဖြန့်ဝေရောင်းချသူအမည် ကို မှတ်တမ်းထားရှိရမည်
- မျိုးစေ့ ရွေးချယ်ရာတွင် မျိုးစေ့ ဥပဒေများကိုလိုက်နာ ရွေးချယ်တတ်ရမည်။
၄။ မြေသြဇာနှင့် မြေဆီလွှာ ဖြည့်စွက်ပစ္စည်းများ
- အသုံးပြုမည့် မြေဆီလွှာ၏ အာဟာရဓာတ်ပါဝင်မှုများကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးပြီး မြေသြဇာကျွေးခြင်း ပုံစံများ ရေးဆွဲ ဆောင်ရွက်သင့်သည်
- မြေဆီလွှာဖြည့်စွက်ပစ္စည်းများ ဝယ်ယူသုံးစွဲရာတွင် တရားဝင်မှတ်ပုံတင်ထားသောပစ္စည်းများကို ရွေးချယ်ပြီး မှတ်တမ်းမှတ်ရာ ထားရှိရမည်
- ကျွဲ နွား တိရစ္ဆာန် အညစ်အကြေးများကို ၃ -၄ လအထိ ကောင်းစွာဆွေးမြေံပြီးမှသာ လျှင်မြေသြဇာအဖြစ် ထည့်သွင်း အသုံးပြုသင့်သည်။
၅။ စိုက်ပျိုးရေးသုံး ဓာတုဆေးများနှင့် အခြားဓာတုပစ္စည်းများ
- ပိုးသတ်ဆေးဥပဒေ များနှင့်အညီ မှတ်ပုံတင်ထားသော ပိုးသတ် ဆေးများကိုသာ ရွေးချယ်သုံးစွဲ ရမည်
- ဆေးဖျန်းပြီးနောက် မရိတ်သိမ်းမီနှင့် ရိတ်သိမ်းပြီး စောင့်ဆိုင်းရမည့်ရက်ကာလ အပိုင်းအခြားထိ အတိအကျ လိုက်နာရမည်
- ဓာတုဆေးများ ဝယ်ယူ သိုလှောင် သုံးစွဲမှု အသုံးချ မှုနှင့် စွန့်ပစ် မှု များကို စနစ်တကျ လိုက်နာဆောင်ရွက်ပြီး မှတ်တမ်းများ ထားရှိရမည်
- ဓာတုဆေးများကို လိုအပ်မှသာလျှင် သတ်မှတ်ထားသော ဆေးဗူးပါ အညွှန်းများအတိုင်း အသုံးပြုရမည်
၆။ အပင်ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်း
- မိုးကြိုနှမ်းကို ဖော်ဖော်ဝါရီ မတ်လ နှင့် မိုးရာသီ နှမ်းကို မေ ဇွန်လ နှင့် ဆောင်းနှမ်းကို စက်တင်ဘာလတွင် စိုက်ပျိုးသင့်သည်
- အပင်ပေါက် ၈၀ % နှင့် အထက်ရှိပြီး သန့်စင်မှု ၉၈% ရှိသော မျိုးစေ့များကိုတစ်ဧက လျှင် ၁.၅ -၂ ပြည် စိုက်ပျိုးနိုင်သည်
- မျိုးစေ့များကို လူးနှယ်ဆေး တစ်မျိုးမျိုး အသုံးပြု စိုက်ပျိုးသင့်သည်။
- တစ်ပင်တိုင်မျိုးများအတွက် တန်းကြား ပင်ကြား ၁၂ ၁၄ ကိုင်ဖြာမျိုးအတွက် တန်းကြားပင်ကြား ၁၅ ၄ အကွာထား၍ အပင်ဦးရေ တစ်ဧလျှင် ၁သိန်း ရှိသင့်သည်
- ရေသွင်းရေထုတ်မြောင်းများ ထားရှိရမည်
- အတန်းလိုက်စိုက်သောနှမ်းခင်းများတွင် ၂ပတ်သား ရှိချိန် သားခွဲပေးရမည်
- မြေသြဇာမကျွေးခင် စိုက်ခင်းပေါင်းမြက်များ ရှင်းရမည်
- မြေသြဇာ ကျွေးချိန်တွင် လုံလောက်သော အစိုဓာတ်ရှိသင့်သည်။
- စိုက်ခင်းမြေပြင်ချိန်တွင်တစ်ကြိမ် အပင်ဖြစ်ထွန်းချိန်တွင်တစ်ကြိမ် ပန်းပွင့်ချိန်တွင် တစ်ကြိမ် သုံးပေးသင့်သည်
- နှမ်းသီးနှံ သက်တမ်းအလိုက် သော်လည်းကောင်း နှမ်းခင်းတစ်ခုလုံး အဝါရောင်ပြောင်းချိန်တွင်လည်းကောင်း အချိန်ကိုက်ရိတ်သိမ်းပြီး နှမ်းစည်း နှမ်းထောင်ခြင်းများပြုလုပ်သင့်သည်။
- နှမ်းခါခြင်းကို သန့်ရှင်းခြောက်သွေ့သော ချည်စောင် ကြမ်း အမိုးအကာများပေါ်တါင် အလေ့အလွင့်နည်းပါးအောင်ဆောင်ရွက်သင့်သည်
၇။ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အခြားဆက်စပ်ပစ္စည်းကိရိယာများ
- လယ်ယာသုံး ကိရိယာများ၊ နှမ်းအဆင့်တန်း ခွဲခြားသန့်စင်စက် ၊ ကြိတ်ခွဲစက်များကို သန့်ရှင်းစွာ ထားရှိခြင်း
- မြေသြဇာနှင့် ဓာတုဆေးများ ထည့်သွင်းထားသော အိတ်များနှင့် ထွက်ကုန်များကို ပြန်လည် ထုတ်ပိုးခြင်းများကို ရှောင်ရမည်
၈။ ရိတ်သိမ်းခြင်းနှင့် ထွက်ကုန်ပြုပြင်ခြင်း
- နှမ်းစိုက်ခင်းတစ်ခုလုံး အဝါရောင်သန်းလာချိန်တွင် ရိတ်သိမ်းသင့်သည်။ မရင့်မှည့်ခင် ရိတ်သိမ်းခြင်း၊ နောက်ကျ ရိတ်သိမ်းခြင်းများကို ရှောင်သင့်သည်။
- ရိတ်သိမ်းပြီးနှမ်းရွက်များ ကြွေကျစေရန် ၅ -၆ ရက် ပုံထားခြင်းသည် အရည်အသွေးကျဆင်းစေသောကြောင့် ရိတ်သိမ်းပြီးချိန်တွင် နှမ်းများကို ချက်ချင်းထောင်ရမည်။ မထောင်နိုင်ပါက ခပ်ပါးပါး ဖြန့်ထားပေးရမည်။
- နှမ်းကျပိုးမည်းကျရောက်နိုင်သဖြင့် သန့်ရှင်းခြောက်သွေ့အောင်ထားရမည်။
- သန့်စင်ပြီးသား နှမ်းများကို ထည့်သွင်းမည့် အိတ်ခွံများမှာ သန့်ရှင်းခြောက်သွေ့ရမည်။
- နိုင်ငံခြားသို့ တင်ပို့မည်ဆိုပါက စံချိန် စံညွှန်းများနှင့် ကိုက်ညီရန် သိုလှောင် ကာလအတွင်း သိုလှောင်ပိုးကာကွယ်ဆေး အသုံးပြု ရာတွင်ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာရမည်။
၉။ သိုလှောင်ခြင်းနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ခြင်း
- အမြဲသိုလှောင်ရုံမရှိပါက အထူးသိုလှောင်အိတ် ၊ သံပုံးနှင့် ပုတ်များ အသုံပြုရမည်
- လောင်စာဆီ၊ ပိုးသတ်ဆေးနှင့် ဓာတ်မြေသြဇာများကို ထွက်ကုန်များနှင့် ရောနှော သိုလှောင်ခြင်းမပြုရ
- သယ်ယူပို့ဆောင်မည့် ယဉ်များကို အသုံးမပြုမီ သန့်ရှင်းမှု ၊ ဓာတုဆေးဖိတ်စင်မှုရှီမရှိ၊ ပိုးမွှားကျရောကမှုရှိမရှိ စစ်ဆေးရန်
- ကုန်တင်ယာဉ်များကို ငွေ့ရည်ဖွဲ့မှုမရှိဘဲ ခြောက်သွေ့ ရန်လိုအပ်ပြီး ပတ်ဝန်းကျင် ရောဂါ ဝင်ရောက်ခြင်းမရှိစေရန် အလုံပိတ်ထားရမည်။
- အခြား ဓာတု ဇီဝ နှင့် ရုပ်ဝတ္ထု ဆိုင်ရာ ညစ်ညမ်းမှုမဖြစ်စေရန် အခြားသော ကုန်ပစ္စည်းများနှင့် သီးခြား ခွဲ၍ သိုလှောင်သယ်ဆောင်ရမည်။
၁၀။ အဆောက်အဦးများ ဆောက်လုပ်ခြင်း
- သိုလှောင်ရုံများကို တိရစ္ဆာန်ထားသောမြေနေရာ၊ မြေဆွေးထားသော နေရာ၊ တိရစ္ဆာန်စာ ထားသော နေရာများနှင့် ဝေးသည့်နေရာတွင်တည်ဆောက်ရမည်။
- သိုလှောင်ရုံအခင်းများ ဓာတုဆေး၊ အခြားသော အညစ်အကြေးများ ဖိတ်စင်မှုရှိမရှိ၊ သန့်ရှင်းမှု ရှိမရှိ ၊ ပိုးမွှားကျရောက်မှု ရှိမရှိစစ်ဆေးရမည်။
- နှမ်းအိတ်များကို နံရံ၊ ကြမ်းပြင် ၊ အစိုဓာတ်နှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့မှုမရှိစေရန် ဝါးကပ် သို့မဟုတ် သစ်သားအခင်းများ ခင်းပေးသင့်သည်။
၁၁။ တိရစ္ဆာန်နှင့် ဖျက်ပိုးများ ထိန်းချုပ်ခြင်း
- သန့်စင်ပြီးသော နှမ်းများကို ကိုင်တွယ်ပြုပြင် ထုပ်ပိုး သိုလှောင်သည့် နေရာများအနီးတစ်ဝိုက်တွင် အင်းဆက်ဖျက်ပိုးများ ၊ ကြွက် ၊ ငှက်များ မဖျက်ဆီးနိုင်ရန် ကြိုတင်စီမံကာကွယ်ခြင်း
- မျှားစာများ၊ ထောင်ချောက်များ ထားရှိသည့်နေရာများကို မှတ်သားထားသင့်သည်။

၁၂။ အထောက်အထားနှင့် မှတ်တမ်းများ
- အသုံးပြုခဲ့သည့် စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ အလေ့အကျင့်ကောင်းမှတ်တမ်းများကို လိုအပ်လာပါက စစ်ဆေးနိုင်ရန် အနည်းဆုံး နှစ် နှစ်စာ သိမ်းဆည်းထားရမည်။
- နှစ်ဟောင်းမှတ်တမ်းဟောင်းများကို သိမ်းဆည်း၍ လက်ရှိအသုံးပြုလျှက်ရှိသော စိုက်ပျိုးရေးအလေ့အကျင့်ကောင်းများကို ဆက်လက်ကျင့်သုံးသင့်သည်။
၁၃။ နောက်ကြောင်းပြန်စစ်ဆေးခြင်းနှင့် ပြန်လည်သိမ်းဆည်းခြင်း
- သီးနှံ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်သည့်နေရာအား နောက်ကြောင်းပြန်စစ်ဆေးနိုင်ရန်အတွက် ထုပ်ပိုး ပစ္စည်းများအပေါ်တွင် သိသာထင်ရှားသည့် အမှတ်အသားနှင့် မှတ်ပုံတင် အမှတ်အသားပြုလုပ်ထားရှိရန်
- သီးနှံထွက်ကုန်တင်ပို့ရာနေရာ၊ ပမာဏနှင့် ပေးပို့သည့် ရက်စွဲကို မှတ်တမ်းထားရှိရန်

၁၄။ သင်တန်း
- ဝန်းထမ်းများ၊ တောင်သူများ၊ စားသုံးသူများ ၊ ကုန်သည်များ ၊ ပွဲစားများနှင့် နိုင်ငံခြားတင်ပို့သူများကို စိုက်ပျိုးရေး ဆိုင်ရာ အလေ့ အကျင့်ကောင်းများကို သင်တန်းပေးသင့်သည်။
- မိမိတို့ တာဝန်ယူရသည့် လုပ်ငန်းနယ်ပယ်အလိုက် အသိပညာ နှင့် ကျွမ်းကျင်မှုများရှိရမည်။
- စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းဆိုင်ရာသင်တန်းများ ပြုလုပ်ပေးသင့်သည်။
- တောင်သူမှာ မိမိတက်ရောက်ခဲ့သည့် သင်တန်းများကို မှတ်တမ်းတင်ထားရမည်။

၁၅။ ဆောင်ရွက်ကျင့်သုံးမှုများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း
- နှမ်းသက်တမ်းတစ်လျောက် မိမိကျင့်သုံးခဲ့သည့် နည်းလမ်းများ မှန်ကန်မှု ရှိမရှိ သိရှိရန် ကျွမ်းကျင်သော ပညာရှင်များနှင့် တစ်ရာသီပြီးတိုင်း တစ်ကြိမ် ပြန်လည်သုံးသပ်သင့်သည်။
- ချို့ယွင်းချက်များတွေ့ရှိပါက မှန်ကန်အောင်ပြုပြင်ရမည်။
- ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းနှင့် ပြုပြင်ခဲ့သော အကြောင်းအရာများကို မှတ်တမ်းထားရမည်။
- စတင်စိုက်ပျိုးသည်မှ နောက်ဆုံး ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးသည်အထိ သက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များထံမှ အကြံဉာဏ်များ ရယူရမည်။
၁၆။ တစ်ကိုယ်ရေသန့် ရှင်းခြင်းနှင့် လုပ်သားများ သာယာ ဝပြောရေး
- စာသုံးကုန်များ ကိုင်တွယ်မည့် ဝန်းယမ်းများသည် သင့်တော်သည့် တစ်ကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းရေး စောင့်ရှောက်မှု ဗဟုသုတ ရှိရမည်။သင်တန်းများ ပို့ချပေးပြီး မှတ်တမ်းများ ကို ထိမ်းသိမ်းရမည်။
- လုပ်ငန်းခွင်အတွင်း တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေးနှင့် ပတ်သက်သည့် ညွှန်ကြားချက်များကို ချိန်ဆွဲပြီး လက်တွေ့ကျင့်သုံးစေရန် လှုံဆော်ပေးခြင်း နှင့် ဖြန့်ဝေခြင်းများ ပြုလုပ်ရမည်။
- မိလ္လာနှင့် စွန့်ပစ် အညစ်အကြေးများကို အန္တရယ်မရှိအောင် ဂရုတစိုက် စွန့်ပစ်ရမည်.
- လုပ်သားများ၏ လူနေမှုဘဝ ဖွံံ့ဖြိုးရေးအတွက် အသင်းအစုများဖွဲ့၍ ဆောင်ရွက်ပေးခြင်းနှင့် စာပေဟောပြောပွဲများ ကျင်းပပေးခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်ရမည်

ကိုးကားချက် - စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာန (DOA)